Patryk patrzył z nieukrywaną radością na swoją piękną, złotą obrączkę ślubną i wygrawerowany od wewnętrznej strony napis: „Ewa, 15 grudnia 2023 roku”. W ostatnim czasie jego życie zmieniło się nie do poznania, zaś cały świat dookoła wydawał mu się niesamowicie piękny. To była miłość od pierwszego wejrzenia, która po trzech miesiącach znajomości zakończyła się spontanicznym ślubem.
Życie jednak zaczęło toczyć się dla niego niezwykle szybko. Minęły dwa miesiące. Ewa urodziła córkę. Wiedział, że to nie jest jego dziecko, dziewięć miesięcy temu to oni się nawet nie znali. Dlatego zdziwił się bardzo, kiedy wkrótce okazało się, że prawo traktuje go jak ojca, mimo że faktycznie nim nie był.
Kiedy zaś pokłócił się z Ewą, ta pozwała go o alimenty na swoją córkę...
Czy zastanawiałeś się kiedyś nad tym, co się stanie, jeśli zawrzesz związek małżeński? Co za pytanie? – pewnie myślisz – przecież to chyba oczywiste, że będę mieć żonę (lub męża).
No tak, rzeczywiście jest to najważniejszy rezultat ślubu. Ale musisz też wiedzieć, że nie jedyny. Zawarcie małżeństwa ma bowiem wiele innych skutków prawnych, z których wiele osób nie do końca zdaje sobie sprawę.
A powinno, bo są one bardzo ważne. I dotyczą one nie tylko spraw majątkowych, ale całościowo wpłyną na Twoje życie.
Podkreślam przy tym, że nie jest moim celem zniechęcenie Ciebie do wejścia w związek małżeński. Wręcz przeciwnie.
Chodzi mi jedynie o to, abyś zrobił to w sposób całkowicie świadomy, a zatem przed powiedzeniem tego sakramentalnego „TAK” zdawał sobie sprawę z faktycznych i prawnych konsekwencji tej decyzji. Innymi słowy, aby była ona dojrzała i przemyślana.
Dlatego też dziś sporządziłem dla Ciebie listę 10 skutków małżeństwa, które mają ogromny wpływ na sprawy majątkowe, a nie dla każdego są takie oczywiste. Oto one:
1. Istnienie trzech majątków, tj. wspólnego i dwóch majątków odrębnych
Przed zawarciem małżeństwa każdy z małżonków ma swój osobny majątek. Wówczas istnieją zatem dwa odrębne majątki, który obejmuje przedmioty nabyte przez każdego z nich do chwili ślubu.
Nie każdy jednak wie, że zasadniczo z chwilą zawarcia małżeństwa będziemy mieć już trzy majątki (tzw. masy majątkowe), tj.: majątek wspólny małżonków oraz dwa majątki odrębne należące do każdego z nich.
Co do zasady do majątku wspólnego wchodzą zatem wszystkie przedmioty nabyte po ślubie. Nie ma więc tu znaczenia, czy dany przedmiot został nabyty przez oboje małżonków łącznie, czy też przez jednego z nich.
Pamiętaj zatem, że jeżeli np. kupisz samochód, a jesteś w związku małżeńskim, to bez względu na to, czy na umowie figurujesz jako jedyny kupujący, czy też wpisani jesteście obydwoje, to i tak ten samochód jest wasz wspólny.
Od tej reguły istnieje jednak istotny wyjątek. Mianowicie, zasada ta nie obowiązuje wtedy, jeżeli zawarliście umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej (tzw. intercyzę). Wówczas w trakcie trwania małżeństwa istnieją tylko dwa odrębne majątki, gdyż każdy z małżonków posiada swój osobisty majątek, którym samodzielnie zarządza.
Tematyka ta jest dość skomplikowana, dlatego też na pewno poświęcę jej jeden z odcinków na tym blogu i podcaście.
2. Domniemanie ojcostwa
Zastanawiasz się pewnie, dlaczego nasz bohater Patryk jest taktowany przez prawo jako ojciec cudzego dziecka, mimo że faktycznie nim nie jest? Ano dlatego, że istnieje coś takiego jak domniemanie ojcostwa.
Na czym polega to domniemanie? Polega ono na tym, że jeżeli dziecko urodziło się:
– w czasie trwania małżeństwa
– albo przed upływem 300 dni od zakończenia,
to domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki.
Domniemanie to nie obowiązuje, jeśli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji przez Sąd, mimo trwania małżeństwa.
Jeżeli jednak dziecko urodziło się przed upływem 300 dni od zakończenia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że pochodzi ono od drugiego męża.
A co oznacza takie domniemanie? Otóż, jeżeli domniemanie to nie zostanie prawnie obalone to mąż matki będzie w świetle prawa taktowany jako ojciec takiego dziecka, bez względu na to, czy faktycznie nim jest.
Jedynym zaś sposobem obalenia takiego domniemania jest złożenie do Sądu Rodzinnego powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.
3. Dziedziczenie ustawowe
Jeżeli jesteś aktualnie w związku małżeńskim to automatycznie jesteś zaliczany do grona spadkobierców ustawowych po Twoim małżonku.
Wyjątkiem jest tu sytuacja, gdy pozostajesz ze swoim mężem lub żona w separacji orzeczonej przez Sąd.
4. Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny
Nie każdy wie, że obydwoje małżonkowie po ślubie mają obowiązek – każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych – przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Nie chodzi tu tylko o samą pracę zarobkową.
W praktyce często jeden z małżonków (zwykle żona) może bowiem wypełniać ten obowiązek poprzez wychowanie dzieci i własną pracę we wspólnym gospodarstwie domowym (np. sprzątanie, gotowanie, pranie, itp.), którą należy tak samo doceniać jak pracę zarobkową drugiego z małżonków.
5. Prawo do odmowy składania zeznań
Jeżeli jesteś w związku małżeńskim to masz prawo odmówić składania zeznań w charakterze świadka w sprawie, w której oskarżonym albo stroną postępowania cywilnego lub administracyjnego jest Twój małżonek.
Nie musisz wcale uzasadniać swojej decyzji, gdyż jest to Twoje prawo, z którego możesz po prostu skorzystać bez żadnych negatywnych konsekwencji.
6. Przywileje podatkowe małżonków
Fakt zawarcia małżeństwa daje małżonkom pewne przywileje podatkowe, z których wymieniłbym tu dwa.
Pierwszy z nich to możliwość wspólnego opodatkowania małżonków, co z reguły może powodować, że wspólnie zapłacą oni mniejszy podatek niż zapłaciliby osobno. Warunkiem jest tu pozostawanie we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy.
Drugim z nich jest to, że małżonek zaliczany jest do tzw. „zerowej” grupy podatkowej, która umożliwia w pewnych sytuacjach nawet całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn.
7. Uprawnienie do zachowku
Pomimo, że jesteś zaliczany do grona spadkobierców ustawowych po Twoim małżonku to pamiętaj, że Twój małżonek zawsze może sporządzić testament, w którym ustanowi innego niż Ty spadkobiercę testamentowego. A jak zapewne wiesz – sporządzenie testamentu powoduje wyłączenie dziedziczenia ustawowego.
Zawarcie małżeństwa daje jednak Ci uprawnienie do zachowku — czyli roszczenie o zapłatę określonej części wartości majątku spadkowego, nawet jeśli w testamencie zostałeś całkowicie pominięty.
Innymi słowy: testament może wyłączyć Cię z dziedziczenia, ale nie zawsze pozbawi Cię prawa do pieniędzy.
Zachowek to finansowa „poduszka bezpieczeństwa” przewidziana przez ustawę dla najbliższych. Nie daje Ci kontroli nad konkretnymi składnikami majątku, ale daje realne narzędzie dochodzenia swoich praw.
W praktyce oznacza to jedno — nawet decyzje testamentowe Twojego małżonka mają swoje granice. A małżeństwo te granice wyraźnie wyznacza.
8. Obowiązek wspólnego pożycia małżonków
Obowiązek ten obejmuje 3 więzi małżeńskie, tj.:
– więź duchową (uczucie),
– wieź fizyczną (współżycie seksualne)
– i gospodarczą (wspólne gospodarstwo domowe).
W praktyce są one bardzo ważne, gdyż świadczą o tym, że małżeństwo dobrze funkcjonuje.
Z kolei ich brak może być przyczyną rozwodu.
9. Obowiązek wierności
Naruszenie obowiązku wierności stanowi rażące naruszenie obowiązków małżeńskich i może być podstawą do rozwodu z winy małżonka, który się dopuścił zdrady.
A to może wiązać się ze znacznie łatwiejszą możliwością uzyskania alimentów na rzecz małżonka niewinnego.
10. Prawo do renty rodzinnej lub emerytury po małżonku
W przypadku śmierci Twojego małżonka masz prawo do ubiegania się o rentę rodzinną. Ponadto. możesz też starać się tzw. emeryturę po małżonku (jeżeli Ci się to bardziej opłaca finansowo).
11. Teściowa… 😉
To jest oczywiście żart…
Zakończenie
Małżeństwo to jedna z najważniejszych decyzji życiowych — emocjonalnie i finansowo. Ale małżeństwo to nie tylko relacja.
To także pewnego rodzaju „umowa”, która automatycznie uruchamia skutki prawne, podatkowe i majątkowe — niezależnie od tego, czy je znasz, czy nie.
Od chwili ślubu zmienia się struktura Twojego majątku. Zmienia się sposób dziedziczenia. Zmienia się odpowiedzialność. Zmienia się nawet Twoja pozycja podatkowa i procesowa.
Ale to nie jest powód, by bać się małżeństwa. To powód, by wejść w nie świadomie.
Miłość to fundament relacji. Ale stabilność finansową rodziny buduje się na świadomości, strukturze i odpowiedzialności.
A majątku nie chroni się romantyzmem. Chroni się go wiedzą, planowaniem i decyzjami podjętymi z wyprzedzeniem.
Postaw mi kawę
Na zakończenie ma do Ciebie prośbę. W prowadzenie tego bloga i podcastu wkładam sporo serca i czasu. Treści te są dostępne za darmo, a przygotowując je zazwyczaj popijam kawę (a uwielbiam kawę!).
Jeśli uważasz je za wartościowe, a chcesz wesprzeć moją działalność w internecie, to… możesz mi postawić wirtualną kawę!
Odbywa się to za pomocą platformy Buy coffee.to.
Szczegóły znajdziesz w linku poniżej. Klikając w ten link przejdziesz do mojego profilu, gdzie w prosty sposób możesz postawić mi kawę. Klikając w ten link przejdziesz do mojego profilu, gdzie w prosty sposób możesz postawić mi kawę.
Jeżeli podoba Ci się idea tego bloga i podcastu, to proszę Cię o jego udostępnienie, polubienie lub skomentowanie – dzięki temu ma on szanse dotarcia do szerszego kręgu odbiorów, a być może wśród nich są osoby, które bardzo potrzebują zawartych w nim informacji. Polecam także zapisanie się na mojego Newslettera – wtedy nie umknie Ci żaden odcinek tego bloga, a także polubienie mnie na Facebook-u.
Copyright © 2019-2026 Rafał Ganowski