Witam Cię w kolejnym odcinku z serii poświęconej IKE, czyli Indywidualnym Kontom Emerytalnym.
Po rozpoczęciu publikowania przeze mnie tej serii wiele osób pyta mnie: Rafał – jak mogę wypłacić swoje pieniądze z IKE?
Jest to jak jak najbardziej zasadne pytanie, bo większość ludzi skupia się tylko na tym, jak wpłacać środki na IKE, czy też jak je inwestować, ale… niewielu już wie, co dalej – gdy przyjdzie czas, aby te pieniądze z konta wypłacić.
Dlatego też dziś temat bardzo praktyczny: jak wypłacić pieniądze z IKE?
Teoretycznie wydaje się on prosty, ale w praktyce wcale tak nie jest. Istnieją bowiem różne scenariusze wypłaty dokonanej przez samego oszczędzającego (tj. za jego życia) – i warto rozumieć, czym one się różnią.
Seria artykułów o IKE
Niniejszy odcinek jest kolejnym z kilkuodcinkowej serii na temat Indywidualnych Kont Emerytalnych, w której zamierzam Ci szczegółowo przybliżyć najważniejsze kwestie praktyczne tego rozwiązania. Jeśli do tej pory nie czytałeś tych odcinków, to gorąco polecam Ci, abyś tam zajrzał. W innych odcinkach mojej serii na temat IKE wyjaśniłem Ci bowiem:
1. Czym jest IKE, na jakich zasadach funkcjonuje i dlaczego warto je posiadać?
2. Jak założyć IKE maklerskie?
3. Dyspozycja na wypadek śmierci dotycząca IKE – dlaczego warto?
4. Jak wypłacić środki z IKE? 4 sposoby odzyskania swoich pieniędzy.
5. Wypłata środków z IKE. Jak bezpiecznie odzyskać swoje pieniądze po osiągnięciu wieku emerytalnego?
W tym miejscu przypomnę Ci jedynie, że IKE to specjalne, prywatne konto emerytalne z dużymi preferencjami podatkowymi, które służy do samodzielnego oszczędzania pieniędzy na emeryturę, ewentualnie na inne określone przez siebie cele.
4 sposoby odzyskania swoich pieniędzy z IKE
W tym odcinku opowiem Ci w prosty, zrozumiały sposób – bez prawniczego żargonu – o czterech sposobach odzyskania swoich pieniędzy z IKE. Są to:
1) Wypłata środków,
2) Całkowity zwrot środków z IKE,
3) Częściowy zwrot środków z IKE,
4) Wypłata transferowa.
Zaznaczam przy tym, że dziś w sposób bardzo ogólny omówię cztery podstawowe sposoby wypłaty, bez wchodzenia w detale, które szczegółowo i po kolei wyjaśnię w kolejnych odcinkach tej serii.
Aby uniknąć niepotrzebnych nieporozumień, przy każdym z tych sposobów posługiwać się będę nazewnictwem wynikającym z ustawy o IKE i IKZE, które choć jest nieintuicyjne, to jednak postaram się je możliwie jak najprościej objaśnić w sposób zrozumiały dla każdego.
1) Wypłata środków
Czyli normalna wypłata środków zgromadzonych na IKE po osiągnięciu wieku emerytalnego – zgodnie z podstawowym celem IKE
Zacznijmy od najbardziej oczywistego wariantu – czyli wypłaty środków z IKE. To sytuacja, gdy spełniasz wymagane przez prawo warunki (tj. osiągasz odpowiedni wiek i liczbę wpłat) i po prostu odbierasz to, co przez lata zebrałeś.
A jakie to warunki? W tym miejscu tylko ogólnie wyjaśnię, że co do zasady chodzi o ukończenie 60. roku życia oraz o dokonanie wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach. Jeśli zaś chciałbyś więcej na ten temat się dowiedzieć, to koniecznie zajrzyj do pierwszego odcinka tej serii pt. IKE (1/10) – Czym jest i dlaczego warto je założyć?
Innymi słowy, wypłata środków to wydarzenie, dla którego całe IKE zostało stworzone. Odkładasz środki przez lata, inwestujesz je, a gdy osiągniesz wymagany wiek i liczbę wpłat na konto – po prostu wypłacasz swoje pieniądze.
Jest to najbardziej korzystna forma wypłaty, bo spełnia warunki ustawowe i pozwala uniknąć podatków, w tym podatku Belki i podatku giełdowego.
Podkreślam przy tym, że wypłata środków jest podstawowym celem, dla której IKE zostało powołane — jako sposób na spokojne korzystanie z kapitału po zakończeniu aktywności zawodowej.
To forma wypłaty, do której każdy powinien dążyć – bo ona pozwala Ci w pełni wykorzystać zalety konta IKE.
Dodam też, iż masz możliwość zarówno jednorazowej wypłaty emerytalnej z IKE, jak też i wypłaty w ratach, ale już po samym zleceniu wypłaty nie będziesz mógł dokonywać więcej wpłat na konto IKE. W kolejnych odcinkach tej serii opowiem Ci dokładnie, kiedy możesz z niej skorzystać i jak wygląda taka procedura krok po kroku.
2) Całkowity zwrot środków z IKE
Czyli wcześniejsze zakończenie umowy i rezygnacja z IKE przed czasem
A co, jeśli nie będziesz mógł czekać aż do osiągnięcia wieku emerytalnego oraz spełnienia wymaganych dla IKE warunków i z jakiegoś powodu będziesz potrzebował wszystkich zgromadzonych na tym koncie środków?
Wówczas masz możliwość skorzystania z drugiej opcji, czyli z tzw. zwrotu środków z IKE (całkowitego). Brzmi to poważnie, ale chodzi po prostu o sytuację, w której rezygnujesz z IKE wcześniej, tj. przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Powody ku temu mogą być różne, np. potrzebujesz pieniędzy na leczenie lub na jakieś inne nagłe wypadki, zmieniły się Twoje plany życiowe, albo też po prostu nie chcesz już kontynuować oszczędzania na IKE.
Wtedy możesz wypowiedzieć umowę i odzyskać wszystkie swoje pieniądze – jednak z potrąceniem podatków, bo nie spełniłeś wymaganych warunków ulgi.
Innymi słowy: zwrot środków z IKE (całkowity) oznacza wcześniejsze zakończenie umowy z instytucją prowadzącą Twoje IKE.
Zwrot to zatem taka „awaryjna ścieżka”, która daje Ci elastyczność, ale wiąże się też z pewnym kosztem (np. konieczność zapłaty podatku Belki, od nowa liczy Ci się też wymagany 5-letni okres, gdybyś w przyszłości znów chciał założyć IKE).
Pod względem technicznym zwrot środków wiąże się z koniecznością sprzedaży posiadanych aktywów (np. akcji lub ETF-ów), zleceniem wypłaty środków na swój rachunek bankowy i zamknięciem Indywidualnego Konta Emerytalnego.
Szczerze mówiąc, odradzam Ci jednak to rozwiązanie – gdybyś bowiem potrzebował pieniędzy to lepszą opcją jest kolejny punkt, czyli skorzystanie z możliwości częściowego zwrotu środków z IKE i pozostawienie na tym koncie jakiejś minimalnej kwoty (np. 1.000 zł).
3) Częściowy zwrot środków z IKE
czyli „zachowaj IKE, ale wycofaj część środków”
Trzecia opcja to częściowy zwrot środków. Nie każdy o tym wie, ale nie musisz zamykać całego IKE, żeby skorzystać ze zgromadzonych tam pieniędzy. Możesz bowiem wypłacić tylko ich część, a resztę zostawić na koncie i nadal inwestować – żeby dalej pracowała i rosła na przyszłość.
To dobre rozwiązanie dla osób, które w danym momencie życia potrzebują pieniędzy, ale nie chcą rezygnować z samego oszczędzania w IKE.
Dlaczego wcześniej wspomniałem o tym, iż uważam, że częściowy zwrot środków z IKE jest lepszy niż całkowity?
Z prostego powodu. Otóż zwrot częściowy oznacza wypłatę części pieniędzy zebranych na tym koncie przy jednoczesnej kontynuacji umowy o prowadzenie IKE, gdy tymczasem całkowity zwrot środków z IKE jest równoznaczny z automatycznym rozwiązaniem tej umowy.
Dzięki temu, w razie częściowego zwrotu środków z IKE nie tracimy uzyskanej już liczby wpłat na IKE w poszczególnych latach kalendarzowych. W tym miejscu przypominam jedynie, iż jednym z warunków uzyskania pełnych praw emerytalnych z IKE jest dokonanie wpłaty na to konto co najmniej w 5 dowolnych latach.
W przeciwieństwie do tego – w razie całkowitego zwrotu środków z IKE – wprawdzie w przyszłości znów będziesz mógł ponownie założyć IKE, ale wówczas od nowa liczy Ci się też wymagany 5-letni okres wpłat na to konto, gdyż resetuje Ci się liczba dotychczasowych wpłat na IKE.
I właśnie dlatego – gdybyś nagle potrzebował pieniędzy – to lepiej skorzystaj z możliwości częściowego zwrotu środków z IKE i zostaw na tym koncie jakąś minimalną kwotę.
W tym miejscu muszę nadmienić, iż w przypadku częściowego zwrotu środków z IKE istnieje jednak pewne ograniczenie kwotowe. Otóż możesz wystąpić z wnioskiem o częściowy zwrot do wysokości środków, które pochodziły z wpłat na IKE.
Innymi słowy, nie możesz dokonać częściowego zwrotu kwoty przekraczającej sumę dotychczasowych wpłat na Twoje konto IKE.
Przykładowo, jeśli aktualnie posiadasz na koncie IKE środki w wysokości 40.000 zł, ale na to konto wpłaciłeś jedynie 30.000 zł, zaś pozostałe 10.000 zł pochodzą z dywidend lub odsetek, to wówczas możesz dokonać częściowego zwrotu do kwoty w wysokości maksymalnie 30.000 zł.
Oczywiście, w przypadku takiej wcześniejszej wypłaty będziesz musiał zapłacić podatek Belki od tej części wycofanych z IKE środków, ale o tych szczegółach opowiem Ci szerzej w jednym z następnych odcinków.
4) Wypłata transferowa
Czyli przeniesienie środków z IKE do innej instytucji finansowej
I wreszcie czwarta możliwość, czyli tzw. wypłata transferowa. Brzmi technicznie, ale chodzi o coś bardzo prostego, tj. o przeniesienie środków z IKE do innej instytucji finansowej prowadzącej Indywidualne Konta Emerytalne.
Jeśli bowiem masz IKE w jednej instytucji, a chcesz przenieść je do innej – możesz to zrobić bez utraty korzyści podatkowych.
Nie musisz przy tym zamykać konta IKE, ani też płacić podatku – po prostu wystarczy zlecić transfer do nowej instytucji finansowej. To w praktyce zmiana dostawcy, a nie rezygnacja z IKE.
Co istotne, wypłata transferowa może zarówno dotyczyć formy prowadzenia IKE (np. z rachunku oszczędnościowego w banku na fundusz inwestycyjny), jak też i zmiany samej firmy (tj. instytucji finansowej) prowadzącej Twoje IKE w ramach tej samej formy IKE (np. z Biura Maklerskiego mBanku do Domu Maklerskiego BOŚ).
Jeśli zaś chciałbyś więcej dowiedzieć się na temat form prowadzenia IKE (oraz dlaczego polecam akurat IKE maklerskie), to koniecznie zajrzyj do drugiego odcinka tej serii pt. IKE (2/10) – Jak założyć IKE maklerskie?
Przykładowo, osobiście sam kiedyś posiadałem IKE-Obligacje w Oddziale PKO Banku Polskiego, prowadzącym obsługę Obligacji Skarbowych, ale zdecydowałem się na przeniesienie środków do domu maklerskiego i założenie tam rachunku maklerskiego w ramach IKE.
Warto też wiedzieć, iż w ramach wypłaty transferowej można przenieść zarówno środki pieniężne, jak też i same papiery wartościowe (np. ETF-y, akcje, obligacje, REIT-y itp.), ale tylko pod warunkiem, że obydwie instytucje finansowe (domy maklerskie) oferują handel tymi papierami wartościowymi (np. zarówno Biuro Maklerskie mBanku jaki i Dom Maklerski BOŚ posiadają w swojej ofercie akcje Coca-Cola).
Pod względem technicznym wypłata transferowa jest dokonywana na podstawie dyspozycji oszczędzającego – po uprzednim zawarciu umowy o prowadzenie IKE z inną instytucją finansową i okazaniu instytucji dokonującej wypłaty transferowej odpowiednio potwierdzenia zawarcia nowej umowy.
Dodam również, iż przeniesienie środków do innego IKE może wiązać się z dodatkową opłatą (np. 150 zł), jeżeli ma miejsce w ciągu 12 miesięcy od założenia IKE. Warto zatem wstrzymać się z taką decyzją przez pierwszy rok.
Co istotne, wypłata transferowa może dotyczyć wyłącznie całości środków zgromadzonych na IKE. Wynika to z tego, że jedna osoba nie może posiadać 2 różnych kont IKE.
Reasumując uważam, że wypłata transferowa to bardzo przydatne rozwiązanie, zwłaszcza gdy znajdziesz lepsze warunki w konkurencyjnej instytucji finansowej lub też szersze możliwości inwestycyjne w ramach innej formy prowadzenia IKE. Natomiast w jednym z kolejnych odcinków pokażę Ci, krok po kroku, jak taki transfer wygląda.
Podsumowanie
Jak widzisz, IKE to nie tylko rachunek do oszczędzania na emeryturę, lecz także i narzędzie, które daje Ci sporo możliwości i dużą dozę elastyczności – na różnych etapach życia. Możesz bowiem:
👉 wypłacić środki po osiągnięciu wieku emerytalnego – to najkorzystniejsze rozwiązanie,
👉 zrobić zwrot – czyli zakończyć umowę wcześniej,
👉 wypłacić tylko część środków – zachowując same IKE,
👉 albo też przenieść IKE do innej instytucji finansowej – przez wypłatę transferową.
W kolejnym odcinku w ramach serii o IKE przejdę zaś do szczegółów pierwszego z tych sposobów – czyli do wypłaty środków po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dowiesz się w nim, kiedy i na jakich warunkach możesz wypłacić pieniądze, nie płacąc podatku Belki.
Postaw mi kawę
Na zakończenie ma do Ciebie prośbę. W prowadzenie tego bloga i podcastu wkładam sporo serca i czasu. Treści te są dostępne za darmo, a przygotowując je zazwyczaj popijam kawę (uwielbiam kawę!).
Jeśli uważasz je za wartościowe, a chcesz wesprzeć moją działalność w internecie, to… możesz mi postawić wirtualną kawę!
Odbywa się to za pomocą platformy Buy coffee.to.
Szczegóły znajdziesz w linku poniżej. Klikając w ten link przejdziesz do mojego profilu, gdzie w prosty sposób możesz postawić mi kawę. Klikając w ten link przejdziesz do mojego profilu, gdzie w prosty sposób możesz postawić mi kawę.
Jeżeli podoba Ci się idea tego bloga i podcastu, to proszę Cię o jego udostępnienie, polubienie lub skomentowanie – dzięki temu ma on szanse dotarcia do szerszego kręgu odbiorów, a być może wśród nich są osoby, które bardzo potrzebują zawartych w nim informacji. Polecam także zapisanie się na mojego Newslettera – wtedy nie umknie Ci żaden odcinek tego bloga, a także polubienie mnie na Facebook-u.
Copyright © 2025 Rafał Ganowski